Jak napisać rozprawkę na egzamin ósmoklasisty? Plan krok po kroku

Na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego wybierasz jeden z dwóch tematów wypracowania: rozprawkę albo opowiadanie. Rozprawka daje dużo punktów, jeśli trzymasz się prostego planu.

Czym jest rozprawka?

To tekst, w którym odpowiadasz na pytanie lub oceniasz stwierdzenie i uzasadniasz swoje zdanie argumentami. W temacie egzaminacyjnym zwykle musisz odwołać się do lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego. Wypracowanie powinno liczyć co najmniej 200 wyrazów.

Plan rozprawki

1. Wstęp

Wprowadź temat jednym, dwoma zdaniami i postaw tezę, czyli swoje stanowisko. Na przykład: „Uważam, że prawdziwego przyjaciela poznaje się w trudnych chwilach”.

2. Rozwinięcie: argumenty

Każdy argument to osobny akapit według schematu:

1. argument (ogólna myśl),
2. przykład z lektury (konkretna sytuacja, bohater),
3. wniosek, który łączy przykład z tezą.

Na przykład: „Przyjaciel jest gotów zaryzykować dla nas własne bezpieczeństwo. Dowodem są bohaterowie „Kamieni na szaniec”: Zośka i Alek odbili Rudego z rąk gestapo w akcji pod Arsenałem. To pokazuje, że prawdziwa przyjaźń sprawdza się w zagrożeniu”.

Napisz co najmniej dwa argumenty: jeden z lektury obowiązkowej i jeden z innego utworu.

3. Zakończenie

Potwierdź tezę i podsumuj argumenty. Nie dodawaj nowych przykładów.

Za co egzaminator przyznaje punkty?

W uproszczeniu ocenia:

• czy praca jest na temat i ma formę rozprawki,
• jak dobre i rozwinięte są argumenty i czy znasz lekturę,
• kompozycję (wstęp, rozwinięcie, zakończenie, akapity),
• styl, język, ortografię i interpunkcję.

Błąd rzeczowy w lekturze (np. pomylenie bohaterów) może kosztować punkty, dlatego przed egzaminem powtórz streszczenia lektur.

Słowa, które ułatwiają pisanie

• teza: „uważam, że”, „moim zdaniem”, „spróbuję udowodnić, że”,
• argumenty: „po pierwsze”, „kolejnym argumentem jest”, „dowodem na to jest”,
• zakończenie: „podsumowując”, „przytoczone argumenty potwierdzają, że”.

Ćwicz na prawdziwych tematach

W arkuszach CKE w OsmaTest znajdziesz tematy rozprawek z lat 2021-2026. Wypracowanie oceni AI według kryteriów CKE i pokaże, czego zabrakło do pełnej liczby punktów.