Nauka o języku i interpunkcja: zadania z egzaminu ósmoklasisty (język polski)
42 zadania z arkuszy CKE z działu „Nauka o języku i interpunkcja”. Przy każdym zadaniu jest odpowiedź i wyjaśnienie, a cały arkusz rozwiążesz online z czasem i punktacją.
Zadania z odpowiedziami
Zadanie 6 (maj 2026, 0-1 pkt)
- Wyrazy brylant i brylancik należą do tej samej rodziny wyrazów. P / F
- W wyrazie brylancik formant pełni tę samą funkcję co formant w wyrazie ziarenko. P / F
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: 1. P, 2. P. Brylancik pochodzi od brylant; formanty -ik i -enko tworzą zdrobnienia.
Zadanie 7 (maj 2026, 0-1 pkt)
Jeśli potrzebujesz towarzysza przyjdź do mnie. Możesz zyskać przyjaciela, który wesprze Cię w każdej sytuacji. Będzie wierny i stale przytomny, a przy tym estetyczny poręczny i trwały. Zapłacisz w brylantach – tyle, ile waży. Kupując kilku elektroprzyjaciół masz gwarancję korzystnego rabatu. Wynalazca
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Przykładowa odpowiedź: Jeśli potrzebujesz towarzysza, przyjdź do mnie. … estetyczny, poręczny i trwały. … Kupując kilku elektroprzyjaciół, masz gwarancję korzystnego rabatu.
Zadanie 8.2 (maj 2026, 0-2 pkt)
Uwaga. W zadaniu będzie oceniana poprawność interpunkcyjna.
1. Wynalazcy udało się stworzyć elektroprzyjaciół.
2. Elektroprzyjaciele byli niewielkich rozmiarów.
3. Elektroprzyjaciele mieścili się nawet w kieszeni.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Przykładowa odpowiedź: Wynalazcy udało się stworzyć elektroprzyjaciół, którzy byli niewielkich rozmiarów, więc mieścili się nawet w kieszeni.
Zadanie 16 (maj 2026, 0-1 pkt)
- W wypowiedzeniu Kształt przyszłości zależy od was podkreślony wyraz pełni funkcję podmiotu. P / F
- W wypowiedzeniu Kształt przyszłości zależy od was podkreślony wyraz pełni funkcję przydawki. P / F
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: 1. F, 2. P. Podmiotem jest „kształt”; „(od) was” to dopełnienie. „Przyszłości” określa rzeczownik „kształt”, więc jest przydawką.
Zadanie 16 (maj 2024, 0-1 pkt)
- A. dążyć
- B. mnożyć
- C. przeżyć
- D. angażować
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: B. W „ważyć” ż wymienia się na g (waga), podobnie w „mnożyć” (mnogi). W pozostałych ż nie wymienia się na g.
Zadanie 8 (maj 2023, 0-1 pkt)
- A. Córka Wdowy była próżną i leniwą dziewczyną, która niechętnie pomagała w domu.
- B. Siostra Aliny działała impulsywnie i nie zastanawiała się nad konsekwencjami swoich czynów.
- C. Tytułowa bohaterka była bardzo ambitna, dlatego dążyła do realizacji celu za wszelką cenę.
- D. Żona Kirkora zapewniała męża o swoim uczuciu ale tak naprawdę wcale go nie kochała.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: D. Przed spójnikiem „ale” stawiamy przecinek: „o swoim uczuciu, ale tak naprawdę…”.
Zadanie 9 (maj 2023, 0-1 pkt)
1. «to, do czego się dąży»
2. «miejsce, do którego się zmierza»
3. «przedmiot lub osoba, których dotyczą zamierzone działania»
W którym zdaniu użyto wyrazu cel w znaczeniu 3.?
- A. Długo spierali się o to, jak szybko dotrzeć do celu.
- B. Artykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.
- C. Naszym celem jest sukces, o którym długo będzie się mówiło.
- D. Celem ich podróży było zabytkowe miasteczko na południu kraju.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: B. Artykuł jest przedmiotem, którego dotyczą żarty, czyli celem w znaczeniu 3.
Zadanie 10 (maj 2022, 0-1 pkt)
Treść utworu ma swe źródło w autentycznym konflikcie. Aleksander Fredro znalazł akta procesowe z XVII wieku, które dotyczyły konfliktu dawnych właścicieli zamku. Piotr Firlej, jako wojewoda uważał Jana Skotnickiego za niegodnego siebie sąsiada i dokuczał mu gdy tylko nadarzała się do tego sposobność. Skotnicki nie ustępował mu więc sprawa znalazła się w trybunale. Kres zatargowi położył dopiero ślub córki Jana Skotnickiego z synem Piotra Firleja.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Przykładowa odpowiedź: Piotr Firlej, jako wojewoda, uważał… i dokuczał mu, gdy tylko nadarzała się do tego sposobność. Skotnicki nie ustępował mu, więc sprawa znalazła się w trybunale.
Zadanie 17.1 (maj 2022, 0-1 pkt)
- A. lubiany P / F
- B. przyjaźń P / F
- C. przyjaciel P / F
- D. koleżanka P / F
- E. zaprzyjaźniony P / F
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: 1. F, 2. P, 3. P, 4. F, 5. P. Przyjaźń, przyjaciel i zaprzyjaźniony mają wspólny rdzeń przyjaź-/przyjaci-. Na egzaminie wpisuje się litery B, C, E.
Zadanie 17.2 (maj 2022, 0-1 pkt)
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Przymiotniki z tej rodziny to wrogi lub złowrogi.
Zadanie 8 (maj 2021, 0-1 pkt)
1. «określać ciężar czegoś za pomocą wagi»
2. «mieć pewien ciężar»
3. przen. książk. «mieć znaczenie, pewną wartość, wiele znaczyć»
4. «poruszając czymś trzymanym w ręku, określać przybliżony ciężar czegoś»
5. «zastanawiać się nad czymś, rozpatrywać, rozważać coś»
6. daw. «cenić, poważać»
Na podstawie: Słownik języka polskiego, pod red. Mirosława Szymczaka, Warszawa 1995.
W którym z podanych zdań użyto wyrazu ważyć w znaczeniu 5.?
- A. Skupiony, ważył w dłoni monetę.
- B. Dokładnie ważył towar na wadze.
- C. W milczeniu ważył usłyszane słowa.
- D. Jego bagaż ważył piętnaście kilogramów.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: C. Ważyć słowa to zastanawiać się nad nimi, czyli znaczenie 5. Zdania A, B i D dotyczą ciężaru (znaczenia 4, 1 i 2).
Zadanie 17 (maj 2021, 0-2 pkt)
1. Każdy człowiek chce mieć grono (przyjaciel) ……, bo z dobrymi (przyjaciel) …… łatwiej pokonuje się trudności.
2. Po ukończeniu szkoły podstawowej Kasia planuje naukę w (technikum) …… . Obecnie rozważa wybór jednego z dwóch (technikum) …… znajdujących się w jej mieście.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Przykładowa odpowiedź: 1. przyjaciół, przyjaciółmi. 2. technikum, techników.
Zadanie 11 (czerwiec 2020, 0-1 pkt)
Wyrazem pochodnym, utworzonym za pomocą formantu pełniącego tę samą funkcję, co w wyrazie przyjechać, jest wyraz
- A. uderzać.
- B. skończyć.
- C. zdumiewać.
- D. przytakiwać.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: B. Przedrostek „przy-” w „przyjechać” tworzy czasownik dokonany od niedokonanego (jechać - przyjechać). Tę samą funkcję pełni „s-” w „skończyć” (kończyć - skończyć). Klucz CKE (wersja X): B.
Zadanie 20 (czerwiec 2020, 0-1 pkt)
- A. Twoja pasja czeka, aż dogoni ją odwaga.
- B. Żadna inna rzecz nie da Ci tyle radości, ile daje pasja.
- C. Podążaj za pasją a sukces będzie zawsze podążał za Tobą.
- D. Prawdziwa pasja pomaga spełniać marzenia i osiągnąć sukces.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: C. Przed spójnikiem „a” o znaczeniu przeciwstawnym lub wynikowym stawiamy przecinek: „Podążaj za pasją, a sukces…”.
Zadanie 9 (maj 2019, 0-1 pkt)
- A. Kiedy odszukasz studnię zaczerpnij z jej mądrości.
- B. Staraj się uruchomić wyobraźnię i patrz uważnie na świat.
- C. Doceń to, co odnajdujesz, lecz nie zaprzestawaj dalszych poszukiwań.
- D. Często zatrzymuj się po drodze, ale nie trać z oczu wyznaczonego celu.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: A. Brakuje przecinka oddzielającego zdanie podrzędne od nadrzędnego: „Kiedy odszukasz studnię, zaczerpnij...”.
Zadanie 10 (maj 2019, 0-1 pkt)
- A. róża
- B. dwóch
- C. próżne
- D. później
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: B. W wyrazie „sposób” ó wymienia się na o (sposobu), tak samo jak w wyrazie „dwóch” (dwoje). W „róża” i „próżne” ó jest niewymienne. Klucz CKE: B.
Zadanie 17 (maj 2019, 0-1 pkt)
1. «obiekt widowiskowy przeznaczony do publicznej projekcji filmów, znajdujący się w budynku lub na wolnej przestrzeni»
2. «sztuka filmowa, kinematografia»
3. «seans filmowy»
Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1999.
W którym z podanych zdań użyto wyrazu kino w znaczeniu 1.?
- A. Dostałem na urodziny 20 złotych na kino.
- B. W kinie zawsze można obejrzeć najnowsze filmy.
- C. Początki kina dźwiękowego sięgają lat 30. XX wieku.
- D. Gwiazda kina chce przekazać swój majątek na cele charytatywne.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: B. „W kinie” oznacza miejsce, obiekt. A to seans, C i D - sztuka filmowa.
Zadanie 20 (maj 2019, 0-1 pkt)
Formant w wyrazie wynalazca wskazuje na nazwę
- A. cechy.
- B. narzędzia.
- C. czynności.
- D. wykonawcy czynności.
Pokaż wskazówkę i odpowiedź
Odpowiedź: D. Formant -ca tworzy nazwy wykonawców czynności: wynalazca to ten, kto wynalazł.
Zadania z tekstem lub rysunkiem
Te zadania wymagają tekstu źródłowego, rysunku lub wykresu, więc rozwiążesz je w arkuszu online.
| Arkusz | Nr | Pkt |
|---|---|---|
| maj 2026 | 8.1 | 1 |
| maj 2025 | 8 | 1 |
| maj 2025 | 9 | 1 |
| maj 2025 | 10 | 1 |
| maj 2025 | 16 | 1 |
| maj 2025 | 17 | 1 |
| maj 2024 | 4 | 1 |
| maj 2024 | 8.1 | 1 |
| maj 2024 | 8.2 | 1 |
| maj 2024 | 9 | 1 |
| maj 2023 | 17 | 1 |
| maj 2022 | 9 | 1 |
| maj 2022 | 16 | 1 |
| maj 2021 | 14 | 1 |
| maj 2021 | 16 | 1 |
| czerwiec 2020 | 9 | 1 |
| czerwiec 2020 | 10 | 1 |
| czerwiec 2020 | 18.1 | 1 |
| czerwiec 2020 | 18.2 | 1 |
| czerwiec 2020 | 19 | 1 |
| maj 2019 | 7 | 1 |
| maj 2019 | 8.1 | 1 |
| maj 2019 | 18 | 1 |
| maj 2019 | 19 | 1 |
Źródło zadań: arkusze egzaminu ósmoklasisty CKE. Wyjaśnienia przygotował OsmaTest. Serwis nie jest powiązany z CKE.